Elmalı Tech / Yapay zekâ
Şirketlerde yapay zekâ projesine nereden başlanır?
İlk yapay zekâ projesinin kapsamını, ekipte tekrar eden ve sonucunun kontrol edilebildiği bir iş üzerinden belirleyin. Örneğin bir belge grubundan belirli alanların çıkarılması ya da toplantı notlarından takip edilecek maddelerin hazırlanması düşünülebilir.
Bir bakışta
İlk görüşmeden önce netleştirin.
- Tekrarlayan işi, girdiyi, beklenen çıktıyı ve değerlendirecek kişiyi tanımlayın.
- Veri erişimini ve temsilî değerlendirme örneklerini pilot öncesinde hazırlayın.
- Pilot sonucunu kalite, insan kontrolü ve işletim koşullarıyla birlikte değerlendirin.
İşi tek cümlede tarif edin
“Yapay zekâ kullanalım” hedefini, çalışanın bugün yaptığı somut bir göreve çevirin. Hangi girdi geliyor, kim işliyor ve hangi çıktı gerekiyor? Çıktıyı kullanacak kişinin neyi kontrol edebileceği de bu cümlede yer alsın.
Bir başlangıç örneği şöyle olabilir: Belirlenen belge grubundaki ürün kodu ve sipariş bilgisini, kaynak satırlarıyla birlikte bir kontrol listesine aktaralım. Bu örnekte ilk kapsam; belgeleri okuma, alanları çıkarma ve kontrol için sunmadır. Kaydı onaysız biçimde ERP’ye yazmak ayrı bir adımdır.
NIST’in AI RMF Playbook Map bölümü; kullanım amacını, kullanıcıları, çalışma bağlamını ve insanın sorumluluğunu açıkça tanımlamayı önerir. İşin nasıl çalışacağını yazmak, araç seçimi öncesindeki ortak zemini oluşturur.
İlk adayları aynı sorularla karşılaştırın
Birden fazla fikir varsa her biri için işin ne sıklıkta yapıldığını, girdinin erişilebilir olup olmadığını ve çıktıyı kimin değerlendireceğini yazın. Beklenen faydayı hangi gözlemle anlayacağınızı belirtin. Henüz ölçmediğiniz bir süreyi tasarruf tahmini olarak sunmayın.
Bir kullanım senaryosunun ilk pilot için uygunluğunu, görev kapsamının açıklığı ve değerlendirmenin yapılabilirliği üzerinden tartışabilirsiniz. Veri hazırlığı veya süreç sorumluluğu belirsizse önce bu eksikleri çözmek gerekebilir. Seçim, mevcut örnekler incelendikten sonra kesinleşmelidir.
Verinin nereden geleceğini ve kimlerin göreceğini belirleyin
Örnek dosyalar, bilgi kaynakları ve erişim izinleri için bir envanter hazırlayın. Belgenin güncel sürümünü kim tutuyor? Çalışan hangi kaynağa erişebiliyor? Sonucun geldiği belgeye geri dönülebiliyor mu? Kullanılacak kaynakların kapsamını bu sorularla daraltın.
Pilot için gereken bilgiyi belirleyin; gerekmeyen alanları taşımayın. Verinin işleneceği ortamı, erişim sınırlarını ve saklama kararlarını uygulamaya başlamadan netleştirin. Bir ekip üyesinin göremediği kaydın, onun oluşturduğu yapay zekâ sorgusunda açığa çıkmaması gerekir.
Mevcut iş uygulamalarına bağlantı gerekiyorsa hangi sistemin hangi kaydı yönettiğini ayrıca yazın. Bu hazırlık için ERP/CRM entegrasyonuna hazırlık rehberindeki veri sahipliği ve eşleştirme sorularından yararlanabilirsiniz.
Örnekleri ve kabul koşullarını pilot başlamadan hazırlayın
Temsilî girdilerin yanında eksik, eski veya birbiriyle çelişen girdileri de inceleyin. Her örnekte beklenen çıktıyı ve kabul edilmeyecek hata türünü yazın. Doğru bilginin bulunması, kaynakla ilişkilendirilmesi ve bulunmayan bilginin uydurulmaması ayrı kontrol başlıkları olabilir.
Değerlendirme için kullanılan örnekler, ölçütler ve araçlar kayıt altına alınmalıdır. NIST Playbook’un Measure bölümü de bu kayıtların tekrarlanabilir bir değerlendirme için temel oluşturduğunu belirtir.
Kaliteyi tek başına cevap uzunluğu veya kullanıcı beğenisiyle ifade etmeyin. Göreve uygunluk, düzeltme ihtiyacı, kullanıcı kontrolü için gereken süre ve kullanım maliyeti birlikte ele alınabilir. Evrensel bir başarı yüzdesi yerine, görevin kabul koşullarını belirleyin.
İnsan kontrolünü iş akışında görünür yapın
Çıktıyı kimin inceleyeceği, düzeltmenin nereye kaydedileceği ve hatada hangi işleme dönüleceği belli olsun. Pilot bir öneri üretiyorsa, bu önerinin iş sisteminde nasıl kullanılacağı ayrıca tanımlanmalıdır.
Günlük operasyona geçme kararını örnek sonuçları ve kullanıcı geri bildirimiyle değerlendirin. Kabul koşulları karşılanmıyorsa kapsamı daraltma veya veri hazırlığını iyileştirme seçeneklerini inceleyin. Pilotun tamamlanması, bütün şirket süreçlerinin otomatikleştirilmesini gerektirmez.
İlk görüşmeye ne hazırlamalısınız?
Tekrarlayan işin kısa tarifini, birkaç temsilî örneği, kullanılan sistemleri, beklenen çıktıyı ve değerlendirmeyi yapacak kişiyi hazırlayın. Mevcut yöntemde nerede bekleme veya tekrar oluştuğunu da ekleyin. Bu bilgiler, ilk çalışmanın kapsamını konuşmayı kolaylaştırır.
Elmalı Tech’in yapay zekâ danışmanlığı hizmeti; kullanım senaryosu, veri erişimi, pilot değerlendirmesi ve iş sistemleriyle entegrasyonu birlikte ele alır. İlk görüşmede tekrarlayan işi ve beklediğiniz çıktıyı paylaşarak başlayabilirsiniz.
Kaynak ve ek okuma
Kullanım amacı, kullanıcılar, bağlam ve insan sorumluluğu için ek okuma. Playbook isteğe bağlı bir rehberdir; tüm adımların eksiksiz uygulanmasını gerektiren bir kontrol listesi değildir.
Değerlendirme örneklerinin, ölçütlerin ve kullanılan araçların belgelenmesi için ek okuma. Kaynak, bu yazı için evrensel bir başarı eşiği veya yatırım getirisi tanımlamaz.